Ev almazdan öncə hansı sualları verməlisən?
Doğru suallar səni həm vaxt itkisindən, həm də baha başa gələn səhvlərdən qoruyur. Yarısını elə telefonda ver — qalanını baxış zamanı, gözünlə görüb sənədlə tutuşduraraq.
Telefonda soruş
İki dəqiqəlik zəng uğursuz baxışa gedən bir axşamı xilas edir — bu cavablar səni qane etmirsə, ünvana getməyə dəyməz.
Qiymət sondur, yoxsa danışıq yeri var?
Bazarla müqayisə üçün başlanğıc nöqtəni əvvəlcədən bil — baxışda danışıq aparmaq asanlaşır.
Çıxarış varmı və kimin adınadır?
Başqasının adına olması hökmən problem deyil — amma satışın sahibin iştirakı, yoxsa notarial etibarnamə ilə aparılacağını əvvəlcədən dəqiqləşdir.
Siz mülkiyyətçisiniz, yoxsa vasitəçi?
Komissiya olub-olmadığını və kimin ödədiyini ilk zəngdə dəqiqləşdir.
İpoteka ilə almaq mümkündürmü?
Bank krediti planlaşdırırsansa, satıcının buna hazır olduğunu əvvəlcədən öyrən — hər satıcı gözləmək istəmir.
Kommunal borc varmı?
İşıq, qaz, su və mənzil-istismar borcları sənədləşmə zamanı sənin problemin ola bilər.
Şəkillər aktualdır? Mənzildə hazırda yaşayan var?
Köhnə şəkillər çox şey gizlədir; kirayəçi varsa, köçmə tarixi uzana bilər.
Niyə satırsınız və elan nə vaxtdan aktivdir?
Uzun müddət satılmayan əmlakın adətən bir səbəbi olur — onu telefonda soruşmaq pulsuzdur.
Üzbəüz görüşdə soruş
Baxış zamanı söz yox, sənəd və öz gözün əsasdır — hər cavabı yerindəcə yoxla.
Çıxarışın əslini görə bilərəm?
Addakı adı, ünvanı və sahəni sənədlə yerindəcə tutuşdur — surət yox, əslini istə.
Faktiki sahə sənəddəki ilə üst-üstə düşür?
Fərq varsa, notariat mərhələsində problem və əlavə xərc deməkdir.
Təmirin altında nə var — rütubət, elektrik xətləri, borular?
Divar künclərinə, tavana və santexnikaya diqqətlə bax; təzə boyanın altında köhnə problem gizlənə bilər.
Bina, lift, dam və giriş nə vəziyyətdədir?
Mənzil əla olsa da, binanın problemi gec-tez sənin problemin olacaq.
Mənzildə qeydiyyatda olan varmı? Azyaşlı pay sahibi?
Azyaşlı payçı varsa, satış üçün əlavə icazələr tələb olunur — bunu notariusdan əvvəl bil.
Mebel və texnikadan nə qalır?
Qalacaq əşyaları konkret siyahı ilə, yazılı razılaşdır — «hər şey qalır» sözdə qalmasın.
Beh və notariat prosesi necə olacaq?
Behi yalnız yazılı razılaşma ilə ver; məbləğ, tarix və imtina şərtləri kağızda olsun.
Qırmızı bayraqlar
Bunlardan hər hansı biri varsa, dayan və bir daha düşün.
- Qiymət bazardan nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağıdır — «təcili satış» pərdəsi altında sənəd problemi ola bilər.
- Satıcı çıxarışın əslini göstərməkdən yayınır və ya «sonra göstərərəm» deyir.
- «Bu gün beh verməsən, sabah başqası alacaq» — süni tələsdirmə klassik təzyiq üsuludur.
- Ödənişin yalnız nağd və qeyri-rəsmi aparılmasında israr edilir.
- Görüş mənzildə yox, «ofisdə» keçirilir, sənəd əvəzinə vədlər göstərilir.